“Ik wilde een film maken die bij iedereen weerklank vindt. Vandaar het idee om de liefde openhartig te benaderen.”^[1] “Ik denk dat ik in deze film een bijzonder geslaagde vorm van ‘magisch realisme’ heb bereikt. Wat mij betreft zou dit wel eens mijn laatste film kunnen zijn.”^[2]

André Delvaux (1926–2002) is een Belgische regisseur. Hij studeert Germaanse filologie en rechten aan de ULB (Université Libre de Bruxelles) en volgt daarnaast een opleiding tot pianist en componist aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Voor hij zich aan de film wijdt, begint hij zijn carrière als leraar Engels en Nederlands^[3] en is hij tegelijk pianobegeleider bij stomme films die worden vertoond tijdens projecties georganiseerd door het Écran du séminaire des arts (het latere Filmmuseum van de Koninklijke Cinematheek van België)^[4]. In 1953 maakt hij zijn eerste film, de korte opdrachtfilm Forges^[5], in samenwerking met Jean Brismée. Tijdens zijn loopbaan als leraar organiseert hij filmworkshops voor zijn leerlingen, met wie hij drie kortfilms realiseert: Nous étions Treize (1956), Two Summer Days (1959) en Yves boit du lait (1960).

Naast deze kortfilms realiseert Delvaux ook enkele documentaires in opdracht van Belgische televisiezenders. Zo maakt hij een portret van de Italiaanse regisseur Federico Fellini, Fellini (1960), een portret van Jean Rouch, Jean Rouch (1962), en een documentaireserie over de Poolse cinema, met name over de regisseur Andrzej Wajda, getiteld Cinéma polonais (1964). In 1962, staat hij mee aan de wieg van INSAS, het Institut Supérieur des Arts, waar hij vanaf 1963 docent wordt. Zijn eerste speelfilm, L’Homme au crâne rasé (1965), krijgt al snel internationale erkenning: “Mijn film wordt internationaal opgepikt en keert vervolgens terug naar België, waar men zich realiseert dat fictiefilms ook bij ons mogelijk zijn.”^[6] Als boegbeeld van het “magisch realisme” realiseert Delvaux — zijn eerste film meegerekend — in totaal slechts zes speelfilms: Un soir, un train (1968), Rendez-vous à Bray (1971), Belle (1973), Femme entre chien et loup (1979), Benvenuta (1983) en L’œuvre au noir (1988). Het overgrote deel van zijn oeuvre bestaat uit literaire bewerkingen van auteurs als Johan Daisne, Julien Gracq, Suzanne Lilar en Marguerite Yourcenar. Ook vermeldenswaardig is Babel Opéra ou la répétition de Don Juan (1985), een vorm van documentairefictie die fictieve personages plaatst te midden van repetities voor Mozarts opera Don Giovanni in het Koninklijke Muntschouwburg, onder leiding van Sylvain Cambreling en geregisseerd door Karl Ernst Hermann.^[7]

Benvenuta is geïnspireerd op de roman La Confession anonyme (1960) van de Belgische schrijfster Suzanne Lilar. François, scenarioschrijver, ontmoet Jeanne, romanschrijfster, om haar roman te bewerken voor het witte doek. Het boek vertelt het liefdesverhaal van twee personages: Benvenuta, een pianiste uit Gent, en Livio, een magistraat uit Napels. Via dit dubbele personagepaar creëert Delvaux een spel van spiegelingen tussen beiden: “Ik zocht naar een schrijfwijze die me in staat zou stellen om door te dringen tot de innerlijke wereld van Benvenuta. Uiteindelijk vind ik een oplossing: het komt erop aan het koppel Benvenuta–Livio op te splitsen en zo een spiegelverhaal te creëren.”^[8] De film en de relatie tussen scenarioschrijver en romanschrijfster weerspiegelen ook de verhouding tussen scenarioschrijver André Delvaux en romanschrijfster Suzanne Lilar.^[9]

Benvenuta ontvangt in 1983 de Prijs van de Stad Brussel en de Prijs voor de beste Belgische film.^[10] De film ontvangt in 1983^[11] ook de speciale prijs van het Festival des Films du Monde de Montréal en in 1985^[12] de grote prijs van de Efebo d’Oro. Thierry Bonnaffé maakt daarnaast een korte documentaire over het maakproces van de film, die hij tijdens de opnames van Benvenuta filmt^[13].

Previous Next

[1] M. GRODENT, « André Delvaux : la mystique du cinéma et le cinéma de la mystique », Le Soir, 17 septembre 1983.
[2] E. VAN HEER, P. DUYNSLAEGHER, “Delvaux : l’indépendance à tout prix », Cahier du Vif/L’Express n°3, 31 décembre 1993-6 janvier 1994, pp. 6-7.
[3] P. DAVAY, F. DANCKAERT, 1970-1980, 10 ans de cinéma belge, Europalia 80 Belgique, Bruxelles, 1980, p. 14.
[4] D. NASTA, A. LACHAPELLE, « Delvaux André », Nouvelle Biographie nationale t.12, Académie Royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, Bruxelles, 2014, p. 99.
[5] Ibid (nasta).
[6] L. DANVERS, « André Delvaux ou les chemins de la beauté » Le Vif/L’Express, 30 août 2002, p. 65.
[7] J. AUBENAS, « Babel opéra ou la répétition de Don Juan », in M. THYS, Belgian Cinema – Le cinéma belge – de Belgische cinema, Ludion – Cinémathèque Royale de Belgique, Gand-Amsterdam – Bruxelles, 1999, p.716.
[8] Th. LOUIS, « Rencontré A. Delvaux, auteur-réalisateur de ‘Benvenuta’ », La Libre Belgique, 7 septembre 1983.
[9] F.SOJCHER, La kermesse héroïque du cinéma belge. Le miroir déformant des identités cutlurelles 1965-1988, t.2, L’Harmattan, Paris, 1999, p. 24.
[10] S.n., « André Delvaux primé par la ville de Bruxelles », Le Soir, 9 décembre 1983.
[11] S.n., «Palmares du Festival de Montreal », Le Quotidien de Paris, 30 août 1983 ; s.n., « André Delvaux et Chantal Akerman au Festival de Montréal », La Libre Belgique, 19 août 1983.
[12] EFEBOD’ORO, Editions, www.efebodoro.it.
[13] S. PIALEPRAT, « Benvenuta d’André Delvaux », Cinergie.be, www.cinergie.be.