RENDEZ-VOUS
20 jaar B tot Z
In 2026 viert ons maandelijks B à Z rendez-vous haar 20e verjaardag! De formule werd in 2006 bedacht door Bruno Forzani, toenmalige CINEMATEK-projectionist en sindsdien coregisseur van films als Amer en Reflet dans un diamant mort. Hij wordt sinds 2009 bijgestaan door Dirk Van Extergem, bezieler van het Offscreen Film Festival. Doel was films uit de collectie van CINEMATEK te vertonen die zelden of nooit door de projectoren rolden. Beginnen deden we op 27 januari 2006 met onze eerste double-bill getiteld De kleuren van de duisternis, met Inferno van Dario Argento en The Horrible Dr. Hichcock van Riccardo Freda. Om het 20-jarig bestaan van het programma te vieren, bieden we u gedurende het hele jaar 2026 een soort best of van de films die hun stempel hebben gedrukt op de geschiedenis van B tot Z.
September: Herneming van de afgelaste B tot Z vertoningen van apriL
Door de revolutie in digitale beeldbewerking en CGI-effecten, is sciencefiction de laatste decennia tot vaak zintuig overbelastende blockbuster proporties opgeblazen. Het is dan ook af en toe weer eens goed vertoeven bij die (retro-) futuristische B-Z films waar grote ideeën, universele angsten en wonderbaarlijke ontdekkingen worden bijeengehouden door ambachtelijke optische en mechanische effecten, schaalmodellen, kilo’s make-up, klei-animatie of mannen in rubberen pakken.
September: Zombies
De zombie, een figuur die niet weg te denken is uit het horrorgenre, werd de afgelopen twintig B tot Z-jaren in al zijn vormen gepresenteerd: van komedie (The Return of the Living Dead) tot Hammer (Invasion of the Living Dead) en Spaanse horror (El ataque de los muertos sin ojos) tot slasher (Jason Lives).
Het programma van deze avond biedt de crème de la crème van de zombiefilm, met Dawn of the Dead van king George Romero en City of the Living Dead van maestro Lucio Fulci, die twee diametraal tegengestelde benaderingen van de levende doden laten zien.
Zonder George Romero en zijn Night of the Living Dead zou de zombiefiguur niet zijn wat hij vandaag is. Romero transformeerde de figuur die al in diverse horrorfilms voorkwam tot een genre op zich. Zijn politieke en bijna documentaire-achtige aanpak culmineert in Dawn of the Dead, een monument binnen het zombiegenre. De film is niet alleen bekend vanwege de bloedige excessen, verbeeld door Tom Savini, maar vooral om zijn commentaar op de consumptiemaatschappij.
Voortbordurend op het succes van Romero’s film, waagde Lucio Fulci zich aan het genre door een pseudo-vervolg te regisseren: Zombi 2. Daar ontdekte hij zijn favoriete stijl, met een veel meer grafische, macabere en poëtische benadering van zombies die oprijzen uit de aarde, wat op formeel vlak onvergetelijke scènes oplevert. Met City of the Living Dead en E tu vivrai nel terrore! L’aldilà brengt Fulci surrealistische verhalen die doen denken aan Dario Argento’s Inferno, en waarmee hij afstand neemt van Romero’s politieke pamfletten.
October: Nazisploitation
Eén van de meest politiek incorrecte film-genres ooit is ongetwijfeld de “nazisploitation” film, een vorm van exploitatiefilm gekenmerkt door een gedegenereerde mengeling van sadisme en softcore seks en een dwepen met Gestapo uniformen, hakenkruizen en andere parafernalia van het Derde Rijk. De film waarmee het allemaal begon, Ilsa, de wolvin van de SS uit 1974, is niets anders dan een Women In Prison (WIP) film, waar de traditionele vrouwengevangenis plaats maakt voor een concentratiekamp geleid door een sadistische vrouwelijke über commandant. Door sommige critici omschreven als “compleet verdorven”, bleek de film zo succesvol dat actrice Dyanne Thorne nog twee keer als Ilsa (Ilsa, Harem Keeper of the Oil Sheiks en Ilsa, Tigress of Siberia) in een veel te nauw aansluitend legeruniform mocht opdraven.
Met Salon Kitty uit 1976 vleien we neer in de pluche salons van de luxe Nazibordelen waar de crème de la crème van het Nationaal Socialisme zich ledig houdt met politieke intriges en decadente seksspelletjes. De uitvoerige historische omkadering en de medewerking van kwaliteitsacteurs als Helmut Berger of Ingrid Thulin staat het etaleren van seksuele rariteiten en sadomasochisme geenszins in de weg. Avant-garde regisseur Tinto Brass zou het met films als Caligula en Paprika dan ook schoppen tot paus van de Italiaanse erotische film.
Beide succès de scandale behoorden tot een korte golf van zo-ge-naamde “Sadi-conazista” – onsmakelijke rip-offs van veelal Italiaanse makelij – dat tegen het begin van de jaren 1980 volledig uitgemolken bleek. Maar niet alleen midden de jaren 1970 deden deze titels uitvoerig de kassa rinkelen, ook twintig jaar geleden trok deze B-Z double bill een volle zaal in CINEMATEK. Benieuwd of deze provocatieve cocktail van nazistische esthetiek, medische experimenten en marteling op het grote scherm vandaag nog steeds dezelfde aantrekkingskracht uitoefent.
November: Gore
Gore, een essentieel ingrediënt van de horrorcinema, heeft zich tot een genre op zich ontwikkeld, beginnend met Herschell Gordon Lewis’ Blood Feast, dat als concept de opeenstapeling van expliciete en bloederige scènes hanteert – en niks anders.
In de loop der tijd breidt het genre zich uit en groeit het in zijn complexiteit, zoals te zien is in Street Trash en de andere films van Joe D’Amato die bij B tot Z werden vertoond. Met de eerste Evil Dead-films, bereikt gore zijn hoogtepunt van inventiviteit. Sam Raimi, die met het eerste werk van de reeks – een lowbudgetproductie die met zijn gore en excessen desalniettemin een groot deel van het publiek traumatiseerde – tot koning van de Amerikaanse horror werd gekroond, gaat nog een stapje verder met Evil Dead 2. Een groter budget en een creatieve uitbarsting transformeerde horror deze keer tot een opwindende horrorcartoon.
Die cartooneske DIY-stijl doet ook denken aan het vroege werk van Raimi’s Nieuw-Zeelandse kompaan Peter Jackson, die zijn carrière begon met bloederige lowbudgetfilms als Bad Taste en Meet the Feebles en natuurlijk… Braindead: “De goorste film uit de filmgeschiedenis”. Dit orgelpunt in het eerste deel van Jacksons carrière, nog voor hij Lord of the Rings en andere kaskrakers draaide, is de absolute maatstaf voor horrorfilms uit de jaren 1990. Namelijk een soort nonstop-zombieslapstick, waarin naar verluidt 3000 liter (namaak)bloed werd vergoten!
In samenwerking met
Vrijdag 27.11 19:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Gore : 20 jaar van B tot Z
Lezingen, inleidingen, workshops...
Evil Dead II
- Sam Raimi, USA 1986 ⁄ Bruce Campbell, Sarah Berry, Dan Hicks ⁄ kleur ⁄ 83' ⁄ OND: FR - NL
Dankzij het onverwachte succes van zijn no budget horrorfilm The Evil Dead kon Sam Raimi zes jaar later een vervolg/remake draaien. Bruce Campbell trekt met een vriendin naar een verlaten hut, waar ze al snel een duivelse gedaante aanneemt. Haalt hij de ochtend?
Voorafgegaan door een tweetalige inleiding.
+ INTRO
Vrijdag 27.11 21:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Gore : 20 jaar van B tot Z
Braindead
- Peter Jackson, Nieuw-Zeeland 1992 ⁄ Timothy Balme, Diana Peñalver, Jed Brophy ⁄ kleur ⁄ 103' ⁄ OND: NL
Een rustig Nieuw-Zeelands dorpje in de jaren 1960 wordt overspoeld door bijzonder agressieve zombies. Snel genoeg zijn ze de enige bewoners van dit paradijselijk hoekje van de wereld... wat leidt tot een finale slachtpartij in een uitzinnige combinatie gore en humor.
Vrijdag 11.09 19:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Science Fiction double feature: Monster Mayhem : 20 jaar van B tot Z
Lezingen, inleidingen, workshops...
Griezel in de cosmos
La Galaxie de la terreur
Galaxy of Terror
- Bruce D. Clark, USA 1981 ⁄ Edward Albert, Erin Moran, Ray Walston ⁄ kleur ⁄ 81' ⁄ OND: FR - NL
Een mysterieuze piramide materialiseert de angsten van de bemanning van een ruimtetuig, wat tot gruwelijke scènes leidt. B-filmlegende en low budget-producent Roger Corman was de eerste om de succesformule van Alien te exploiteren. James Cameron, die vijf jaar later Aliens zou regisseren, fungeerde als production designer.
Voorafgegaan door een tweetalige inleiding.
+ INTRO
Vrijdag 11.09 21:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Science Fiction double feature: Monster Mayhem : 20 jaar van B tot Z
Destroy All Monsters
Kaijū Sō-shingeki
- Ishirō Honda, Ishirô Honda, Japan 1968 ⁄ Akira Kubo, Jun Tazaki, Yukiko Kobayashi ⁄ kleur ⁄ 87' ⁄ V: EN ⁄ OND: —
Voor observatie in quarantaine geplaatste monsters breken los en teisteren Tokio, met als gevolg een onstuimige reünie van Rodan en Godzilla. Een van de sterkst geapprecieerde films van Ishirō Honda, onbetwiste meester van de kaijū (monsterfilm).
Vrijdag 25.09 19:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Zombies : 20 jaar van B tot Z
Lezingen, inleidingen, workshops...
Frayeurs
City of the Living Dead
Paura nella città dei morti viventi
- Lucio Fulci, Italië 1980 ⁄ Christopher George, Catriona MacColl, Carlo De Mejo ⁄ kleur ⁄ 91' ⁄ OND: FR - NL
Een priester heeft met zijn zelfmoord de poort naar de hel geopend. Achterblijvers voeren een taaie strijd om ze weer te sluiten. Een meesterwerk van macabere poëzie, gesteund door de legendarische muziek van Fabio Frizzi.
Voorafgegaan door een tweetalige inleiding.
+ INTRO
Vrijdag 25.09 21:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Zombies : 20 jaar van B tot Z
In de greep van de zombies
Zombie
Dawn of the Dead
- George A. Romero, USA 1978 ⁄ David Emge, Ken Foree, Gaylen Ross ⁄ kleur ⁄ 119' ⁄ OND: FR - NL
De zombiefilm die alle andere in de schaduw stelt. Vier overlevenden van een zombieplaag verschansen zich in een winkelcentrum waar ze hun wildste consumptiefantasieën uitleven. Een vlijmscherpe aanval op de ongebreidelde consumptiecultuur.
Vrijdag 30.10 19:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Nazisploitation : 20 jaar B tot Z
Lezingen, inleidingen, workshops...
Ilsa, de wolvin van de SS
Ilsa, la louve des SS
Ilsa, She Wolf of the SS
- Don Edmonds, Canada 1975 ⁄ Dyanne Thorne, Gregory Knoph, Tony Mumolo ⁄ kleur ⁄ 93' ⁄ OND: FR - NL
SS-commandante Ilsa leidt een nazi-concentratiekamp waar ze wrede experimenten uitvoert in een poging haar theorie te bewijzen dat vrouwen meer pijn kunnen verdragen dan mannen.
Voorafgegaan door een tweetalige inleiding.
+ INTRO
Vrijdag 30.10 21:00 LEDOUX Cart
20 jaar B tot Z
Nazisploitation : 20 jaar B tot Z
Les Nuits chaudes de Berlin
Salon Kitty
- Tinto Brass, Italië, Frankrijk, BRD 1976 ⁄ Ingrid Thulin, Helmut Berger, Teresa Ann Savoy ⁄ kleur ⁄ 128' ⁄ OND: NL - FR
In 1939 neemt de Sicherheitsdienst het beruchte Berlijnse bordeel Salon Kitty over en rekruteert er twintig fanatieke nazi-vrouwen. Hooggeplaatste klanten worden er afgeluisterd in de zoektocht naar verraders. Een morbide en op seks beluste satire over totalitaire en despotische macht, gebaseerd op ware feiten.