ARTISTS IN FOCUS

Bordwell / Thompson
Carte Blanche

Vanaf haar eerste bezoek aan Brussel in 1979, bouwde Kristin Thompson, en later ook haar echtgenoot David Bordwell, een diepe en duurzame band op met conservator Jacques Ledoux die enkel sterker werd onder de directie van Gabrielle Claes en Nicolas Mazzanti. Ze waren regelmatige bezoekers van de Brusselse filmzalen en groeiden uit tot trouwe bezoekers van wat David Bordwell zelf omschreef als “one of the greatest film libraries in the world”. Hij verbleef er vier maanden in 1984 en schreef samen met Thompson verschillende boeken op basis van de kopieën die ze in onze archieven raadpleegden.

Naast een belangrijke bijdrage van de twee professoren aan de internationale reputatie van het Koninklijke Belgische Filmarchief, wisten ze ook de Belgische filmliefhebbers voor zich te winnen. Het was dan ook niet ongewoon om hen aan te treffen op het festival Cinédécouvertes, georganiseerd door het Filmarchief, of tijdens het Zomerfilmcollege in Antwerpen. Bovendien leverden ze regelmatig bijdragen aan de publicaties van onze instelling, onder meer met teksten voor Les Cahiers du muet.

Kort na het overlijden van Ledoux droeg David Bordwell zijn universitaire positie aan de University of Wisconsin-Madison aan hem op. Naar analogie daarvan wil CINEMATEK vandaag zijn bibliotheek vernoemen naar David Bordwell (1947-2024) en zijn echtgenote Kristin Thompson. Zo hopen we de vele onderzoekers die in ons documentatiecentrum in hun voetstappen treden, te inspireren met hun voorbeeld.


« So grateful was I for Ledoux’s assistance that when I was offered a professorship at my university, I gave it his name. He had just died, and he probably would have protested that he wasn’t worthy; but he has remained an inspiration to us for over forty years »
(David Bordwell)

“Toen ik voor het eerst te horen kreeg het documentatiecentrum voor filmonderzoek naar David en mij vernoemd zou worden, werd ik ook uitgenodigd om een ‘carte blanche’ op te stellen voor een reeks in CINEMATEK. Mijn allerbeste films zijn doorgaans vrij bekend – Play Time van Jacques Tati, Ivan de Verschrikkelijke van Sergej Eisenstein, De zeven samoerai van Akira Kurosawa, M van Fritz Lang, etc. Ik vond het interessanter om films te kiezen die ik erg goed vind, maar minder bekend zijn en vaak in de schaduw staan van bekendere films van dezelfde regisseur. Zoals bijvoorbeeld Kurosawa’s No Regrets for Our Youth. Andere films in de reeks zijn, naar mijn mening, simpelweg niet zo bekend omdat ze moeilijk te zien zijn – vooral op het grote scherm. Ik hoop dat enkele van deze films ertoe zullen leiden dat ten minste een deel van de bezoekers onbekende meesterwerken zal ontdekken.” – Kristin Thompson

image
Woensdag 07.10 18:00 PLATEAU Cart
Vrijdag 16.10 20:00 PLATEAU Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Lazybones
  • Frank Borzage, USA 1925 ⁄ Buck Jones, Madge Bellamy, Virginia Marshall ⁄ ZW ⁄ 95' ⁄ TIT: EN ⁄ OND:  — ⁄ PIANO

Een filmpareltje van Borzage dat overschaduwd wordt door zijn beroemdste stille film, Seventh Heaven. Ik was volledig onder de indruk van deze film tijdens zijn retrospectieve op Le Giornate del Cinema Muto in Pordenone in 1992. Lazybones – als verloren beschouwd, tot er een kopie opdook in 1970 – was een openbaring. Een volstrekt ambitieloze jongeman, vertolkt door de sympathieke cowboy-ster Buck Jones, verricht heimelijk een grote daad van goedheid, waardoor hij tot paria van de stad wordt verklaard en de liefde van zijn leven verliest. – Kristin Thompson

image
Zondag 18.10 17:15 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Fantastic Mr. Fox
  • Wes Anderson, USA, UK 2009 ⁄ kleur ⁄ 86' ⁄ OND: FR - NL

Voor mij zijn de films van Wes Anderson op te splitsen in ‘vóór en na Fantastic Mr. Fox’. De bewerking van het literaire werk van Roald Dahl lijkt hem te hebben geleerd hoe hij een script met samenhang en complexe, sympathieke personages kan creëren. Animatie voegde bovendien de charme toe die de eerdere films misten. Zijn volgende film was Moonrise Kingdom, de favoriet van David en mij, met zijn combinatie van humor en emotie. De rest van zijn films nadien weerspiegelt de lessen die hij uit Fantastic Mr. Fox heeft geleerd. – Kristin Thompson

image
Maandag 19.10 20:00 PLATEAU Cart
Vrijdag 23.10 18:00 PLATEAU Cart
Zondag 01.11 20:00 PLATEAU Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Le Crime de Monsieur Lange
  • Jean Renoir, Frankrijk 1936 ⁄ René Lefèvre, Florelle, Jules Berry ⁄ ZW ⁄ 79' ⁄ OND: NL

Een prachtige film die je niet over het hoofd mag zien. Ik heb goede herinneringen aan de tijd dat David en ik deze film halverwege de jaren zeventig doornamen in een inleidende filmcursus. Inmiddels is de film in de VS vrijwel in de vergetelheid geraakt. Gelukkig lijkt dit in Europa niet het geval te zijn. Onlangs kon ik een geïmporteerde Franse dvd kopen om deze te herbekijken. Zoals André Bazin schreef: “In ieder geval is het, samen met het sublieme A Day in the Country, een van de meest ‘charmante’ films van Renoir.” – Kristin Thompson

image
Maandag 12.10 20:15 PLATEAU Cart
Woensdag 21.10 18:00 PLATEAU Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

La Nouvelle Babylone
Het Nieuw Babylon
Novyy Vavilon
  • Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg, USSR 1929 ⁄ David Gutman, Yelena Kuzmina, Andrei Kostrichkin ⁄ ZW ⁄ 102' ⁄ TIT: RU ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO

In de jaren 1920 waren Kozintsev en Trauberg in Sovjet-Rusland leidende figuren van de filmgroep FEKS (“Fabriek van de Excentrieke Acteur”) die streefde naar het groteske, het komische en de aantrekkingskracht van populaire kunst. New Babylon gaat over de Commune van Parijs in 1871 en speelt zich af in een grootwarenhuis, waar ook patriottische oorlogsoperettes werden opgevoerd. De eigenaar en klanten vertegenwoordigen de bourgeoisie, terwijl de arbeiders in opstand komen en zich aansluiten bij de gedoemde revolutionaire regering. – Kristin Thompson

image
Zondag 25.10 19:15 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Passion
  • Jean-Luc Godard, Zwitserland, Frankrijk 1982 ⁄ Isabelle Huppert, Hanna Schygulla, Michel Piccoli ⁄ kleur ⁄ 87' ⁄ V: FR ⁄ OND:  —

Ik zal nooit vergeten hoe ik in 1982 voor het eerst Passion zag en me afvroeg hoe de eenvoudige beelden van een vliegtuigspoor bij de opening zo mooi konden zijn. Ik beschouw Passion als een film uit een periode waarin Godard speelfilms maakte met een redelijk begrijpelijk, ietwat verwarrend plot, met toch een duidelijke politieke ondertoon. Het mooiste van de film zit in de verhaallijn waarin een regisseur Rembrandts De Nachtwacht ensceneert met acteurs. Voor velen blijft het een uitdagende film. Ik geef toe dat ik hier net van houd. – Kristin Thompson

image
Zondag 25.10 20:15 PLATEAU Cart
Dinsdag 27.10 18:00 PLATEAU Cart
Donderdag 05.11 18:00 PLATEAU Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Intervention divine
Divine Intervention
Yadon ilaheyya
  • Elia Suleiman, Frankrijk, Palestina, Marokko, Duitsland 2002 ⁄ Elia Suleiman, Manal Khader, George Ibrahim ⁄ kleur ⁄ 92' ⁄ OND: FR - NL

Raciale spanningen in Ramallah lijken op het eerste gezicht misschien geen veelbelovend onderwerp voor een komedie, maar de Palestijnse regisseur, die qua filmstijl doet denken aan Tati en de hoofdrol aan Buster Keaton (wat hij beide ontkent), slaagt er toch in. De film vertelt het verhaal van twee geliefden, waarvan de ene in Jeruzalem en de andere in Ramallah woont. Ze moeten herhaaldelijk voorbij een controlepunt om elkaar te kunnen zien. Door in Israël te werken, kon Suleiman tussen 1996 en 2019 slechts vier speelfilms maken. Dit is mijn favoriet. – Kristin Thompson

image
Maandag 26.10 21:30 LEDOUX Cart
Zaterdag 07.11 19:00 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Fleurs d’équinoxe
Equinox Flower
Higanbana
  • Yasujiro Ozu, Japan 1958 ⁄ Shin Saburi, Kinuyo Tanaka, Ineko Arima ⁄ kleur ⁄ 117' ⁄ OND: FR - NL

Davids favoriet van Ozu was Early Summer, een goede keuze. Ik herinner me dat ik zijn eerste kleurenfilm Equinox Flower prachtig vond, hoewel een tikkeltje oppervlakkig. In deze komedie keurt een strenge vader het niet goed dat zijn dochter zich verzet tegen een gearrangeerd huwelijk, terwijl hij bij een vriendin van haar vrije partnerkeuze net wel aanspoort. Net zo ontroerend als Ozu’s andere films over vaders en dochters. En met het motief van een felrode theeketel, toont zich een grote meester van kleur. – Kristin Thompson

image
Zondag 01.11 15:15 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

The Taking of Power by Louis XIV
La Prise de pouvoir par Louis XIV
  • Roberto Rossellini, Frankrijk 1966 ⁄ Jean-Marie Patte, Raymond Jourdan, César Silvagni ⁄ kleur ⁄ 94' ⁄ OND: NL

Van 2016 tot 2023 hebben David en ik, samen met Jeff Smith, een reeks video-essays gemaakt voor Criterion Collection waarin we aspecten uit Film Art zouden behandelen. Toen onze producent me erop wees dat we nog nooit aandacht hadden besteed aan kledingstijl in films, dacht ik meteen aan Rossellini’s eerste historische drama dat ik sinds mijn studietijd niet meer had gezien. Het bleek een heel vermakelijke film te zijn en een uitstekende keuze voor een drama waarin kostuums daadwerkelijk centraal stonden in de verhaallijn. – Kristin Thompson

image
Zondag 08.11 17:15 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Je sais où je vais
I Know Where I’m Going!
  • Michael Powell, Emeric Pressburger, UK 1945 ⁄ ZW ⁄ 91' ⁄ OND: FR - NL

Ik moet toegeven dat de prachtige Technicolor-film Black Narcissus mijn favoriet is, maar de bescheidenere zwart-witfilm I Know Where I’m Going! behaalt de tweede plaats. De openingsscène vol humor introduceert ons tot de koppige protagoniste – schitterend vertolkt door Wendy Hiller – die ervan overtuigd is haar geluk te vinden in het trouwen met een rijke, oudere man op een afgelegen Schots eiland. De ene na de andere hindernis weerhoudt haar ervan haar doel te bereiken, alsof de natuur zelf haar waarschuwt om van gedachten te veranderen. – Kristin Thompson

image
Maandag 16.11 19:00 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche
The Silent North : Anthologie van de stille film

La Charrette fantôme
De spookkar
Körkarlen
  • Victor Sjöström, Zweden 1921 ⁄ Victor Sjöström, Hilda Borgström, Tore Svennberg ⁄ ZW ⁄ 85' ⁄ TIT: SV ⁄ OND: FR - NL ⁄ PIANO

Sjöström was toonaangevend tijdens de Gouden Eeuw van de Zweedse cinema. De spookkar is een buitengewoon verfijnde film voor 1921, vol flashbacks en indrukwekkende speciale effecten. De film brengt een diep ontroerend verhaal dat begint op oudejaarsavond wanneer de stervende Edit, een vrijwilligster bij het Leger des Heils, onverwacht smeekt om de dorpsdronkaard naar haar ziektebed te brengen. Ondertussen vertelt deze dronkaard op een begraafplaats aan twee vrienden de legende van de spookkoets. — Kristin Thompson

image
Vrijdag 20.11 19:00 LEDOUX Cart
Zondag 22.11 17:00 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Les Amants crucifiés
A Story from Chikamatsu
Chikamatsu monogatari
  • Kenji Mizoguchi, Japan 1954 ⁄ Kazuo Hasegawa, Kyôko Kagawa, Yōko Minamida ⁄ ZW ⁄ 101' ⁄ OND: FR - NL

Een van Mizoguchi’s latere films staat al lange tijd in de schaduw, maar is een evenwaardig meesterwerk. Net als in zijn bekendere films, worden de wreedheden, met name tegen vrouwen, belicht in de Japanse geschiedenis. In 1700 werden overspeligen door de straten geparadeerd en gekruisigd. Een medewerker van een drukkerij wordt valselijk beschuldigd van een affaire met de vrouw van de baas en wordt gedwongen met haar te vluchten. Hun liefde groeit, terwijl de meedogenloze achtervolging hen voortdrijft. – Kristin Thompson

image
Dinsdag 29.09 19:00 LEDOUX Cart

Lezingen, inleidingen, workshops...
Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Germinal
  • Albert Capellani, Frankrijk 1913 ⁄ Mévisto, Jean Jacquinet, Henry Krauss ⁄ ZW ⁄ 146' ⁄ TIT: FR ⁄ OND:  — ⁄ PIANO

Enkele decennia geleden was Alberto Capellani een onbekende naam. Dankzij twee retrospectieven in 2010 en 2011 op Il Cinema Ritrovato in Bologna bewees hij hetzelfde kaliber te hebben als D. W. Griffith, Louis Feuillade en Victor Sjöström. Germinal is een van de grote films die 1913 tot het annus mirabilis van de vroege cinema heeft gemaakt. Het relatief ingetogen acteerwerk, het rauwe realisme dat past bij Zola’s roman en de vakkundig uitgevoerde long takes zijn uniek voor deze periode. Een meesterwerk waardig voor het grote scherm. — Kristin Thompson

Voorafgegaan door een Engelstalige inleiding door Kristin Thompson.

 + GAST 

image
Woensdag 30.09 19:00 LEDOUX Cart

Lezingen, inleidingen, workshops...
Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Vers sa destinée
De jonge Mr. Lincoln
Young Mr. Lincoln
  • John Ford, USA 1939 ⁄ Henry Fonda, Alice Brady, Marjorie Weaver ⁄ ZW ⁄ 94' ⁄ OND: NL - FR

Intimistische biopic over de jonge jaren van Abraham Lincoln. Henry Fonda vertolkt hem als een principiële, warme plattelandsjurist in Illinois die vastberaden opkomt voor gerechtigheid. Ford vermengt historisch eerbied met menselijkheid, warmte en lyriek, en hij mythologiseert Lincoln tot een menselijk boegbeeld voor de Amerikaanse idealen.

Voorafgegaan door een lange introductie van Lea Jacobs (filmhistorica en auteur van het boek, John Ford at Work: Production Histories 1927-1939) en gevolgd door een gesprek tussen de auteur, Patrick Duynslaeger en David Vanden Bossche (University of Wisconsin-Madison).

 + INTRO 

Donderdag 01.10 18:30 LEDOUX

Een avond in het teken van filmwetenschappers David Bordwell en Kristin Thompson met bijdragen van Tom Paulus (Universiteit van Antwerpen) en Tomas Leyers (Conservator CINEMATEK) en een interview met Kristin Thompson door Anke Brouwers (KASK School of Arts/HoGent).

image
Donderdag 01.10 21:00 LEDOUX Cart

Lezingen, inleidingen, workshops...
Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Le Dernier des Mohicans
The Last of the Mohicans
  • Maurice Tourneur, Clarence Brown, USA 1920 ⁄ Wallace Beery, Barbara Bedford, Alan Roscoe ⁄ ZW ⁄ 75' ⁄ TIT: FR - NL ⁄ OND:  — ⁄ PIANO

Een van de weinige én opmerkelijke Amerikaanse films van Tourneur die bewaard zijn gebleven. Prachtige cinematografie, tegen de achtergrond van spectaculaire landschappen. Tourneurs kenmerkende compositietechniek, filmend vanuit een opening, komt meermaals voor. In contrast met de Hollywoodfilms destijds, een compromisloze weergave van het conflict tussen de Britten en de inheemse Amerikanen. De scène van de valse wapenstilstand slaagt er nog steeds in voor aanzienlijke spanning te zorgen, tegen het Hollywood-cliché in van de happy end. — Kristin Thompson

Live muzikale begeleiding door Hughes Maréchal (piano), Ronald Van Spaendonck (klarinet) & Sébastien Walnier (cello).

 + GAST 


Zondag 04.10 17:00 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Rendez-vous
The Shop Around the Corner
  • Ernst Lubitsch, USA 1940 ⁄ Margaret Sullavan, James Stewart, Frank Morgan ⁄ ZW ⁄ 98' ⁄ OND: FR - NL

Ik ben dol op Lubitsch en heb zelfs een boek geschreven over zijn stille films. Trouble in Paradise wordt beschouwd als zijn meesterwerk, maar The Shop Around the Corner doet daar naar mijn mening niet voor onder of komt er heel dicht bij in de buurt. Een schitterende romantische komedie met een perfecte balans tussen romantiek en humor. Een geweldig script, met prachtig vertolkte bijrollen, en nog mooier gespeeld door Margaret Sullavan en Jimmy Stewart. Het einde brengt me altijd bijna tot tranen toe. – Kristin Thompson

image
Vrijdag 09.10 21:00 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

The Lighthouse
  • Robert Eggers, USA, Canada 2019 ⁄ Robert Pattinson, Willem Dafoe, Valeriia Karaman ⁄ ZW ⁄ 109' ⁄ OND: FR

Ik ben niet dol op het horrorgenre, maar heb wel bewondering voor de Duitse cinema uit de jaren 1920, met name het expressionisme en het Kammerspiel – die vaak respectievelijk horrorfilms en psychologische drama’s waren. The Lighthouse is een uitstekende pastiche van beide. De film bootst de stijl van de stille films en de kwaliteit van vroege cinema na. Twee geïsoleerde vuurtorenwachters worden geleidelijk gek en keren zich tegen elkaar, wat goed past bij de sfeer van Duitse stille films. Het is oprecht griezelig, zo niet echt eng. – Kristin Thompson

image
Zaterdag 10.10 21:30 LEDOUX Cart

Bordwell / Thompson : Carte Blanche

Je ne regrette rien de ma jeunesse
No Regrets for Our Youth
Waga seishun ni kuinashi
  • Akira Kurosawa, Japan 1946 ⁄ Setsuko Hara, Susumu Fujita, Denjirô Ôkôchi ⁄ ZW ⁄ 109' ⁄ OND: EN

Kurosawa’s eerste film na WOII, kwam voor mij totaal anders over dan zijn overige werk. De film gaat over Yukie, een jonge vrouw wier vader vanwege zijn antifascistische opvattingen uit zijn hoogleraarschap wordt ontslagen en wier echtgenoot later wordt beschuldigd van spionage voor de linkse beweging en sterft in de gevangenis. Ondanks de afwijzing van de boeren van haar man, die haar in verband brengen met hun onteerde zoon, blijft ze standvastig meehelpen op de boerderij. – Kristin Thompson