CATALOGUS

EXPO 58


prijs 19 €

Expo 58 door de ogen van filmmakers die met beide benen in hun tijd staan en erover rapporteren vanuit hun fascinatie van toen. Centraal staat het Atomium, het symbool van de Expo 58, tevens het symbool van de nieuwe ‘atoomtijd’. Op deze dvd 10 reportages en documentaire films van Paul Flon, Gaston Schoukens, amateur filmer Maurice Lefèvre en een hele reeks anoniem gebleven onbekende cineasten. In het boekgedeelte geven bijdragen van Marc Reynebeau, Diane Hennebert, Rika Demets, Mil De Kooning en Johanna Kint de duiding en achtergrond bij de films op de dvd.

Met de Expo 58 begint in België "de moderne tijd". Als we de retoriek van de wereldtentoonstelling van 1958 op de letter nemen, dan treedt de mensheid in een nieuwe fase. De universele broederlijkheid zou binnen de kortste keren een eind maken aan oorlog en ongelijkheid tussen de volkeren. Met de hulp van technologie en wetenschap is de mensheid in staat alle vraagstukken op te lossen. Handarbeid wordt overgenomen door machines, bij voorkeur aangedreven door kernenergie. En ook in het leven van alledag vindt de machine haar definitieve plaats als vriend en dienaar van de mens. Gedaan met het zware labeur van de huisvrouw, want ziehier de wasmachine, de koelkast en de keukenrobot.

Kortom: in de toekomst wordt alles licht. Moderne arbeid betekent op knopjes duwen en aan schakelaars draaien. Huizen worden glazen kasten die in licht baden, zoals de paviljoenen op de tentoonstellingssite. Gebouwen ontsnappen aan de zwaarheid van de baksteen, want bouwmaterialen verliezen hun gewicht. Nieuwe, glanzende oppervlakken geven het heden de aanblik van de toekomst. De structuur en ideologie van de samenleving veranderde voorlopig niet, maar wie de Expo zag, wist dat er een nieuwe tijd op komst was. Achteraf bekeken is het niet dat tijdperk van broederlijkheid, wijsheid en eeuwige vrede geworden, maar betekende het wel de definitieve doorbraak van de consumptiemaatschappij in België.

Intussen zijn we bijna vijftig jaar verder en bevinden we ons volop in het digitale tijdperk. Dat betekent ondermeer dat u met de dvd die u bij dit boekje vindt, in minder dan een handomdraai teruggeflitst kunt worden naar de wereld van de late jaren vijftig.

"Expo 58" is voor het Koninklijk Filmarchief een pilootproject, een eerste aanzet voor een reeks waarbij audiovisueel bronnenmateriaal rond belangrijke momenten uit het collectieve geheugen van de voorbije honderd jaar via dvd voor een groot publiek toegankelijk worden gemaakt.

De tien films die u op deze dvd kunt bekijken, zijn stuk voor stuk documenten van hun tijd, gemaakt door cineasten die met hun twee benen in diezelfde tijd stonden en erover rapporteerden vanuit de waardenbeleving en de fascinatie van toen. Dat wil zeggen: los van de kennis van nadien die vaak de historische blik vertroebelt.

Centraal op deze dvd staat het Atomium, het symbool van de Expo 58, tevens het symbool van de nieuwe atoomtijd. Dat wordt ook expliciet zo gesteld in de "proloog" van de dvd. In het hoofdstuk "Voor een meer humane wereld" gaan we nader in op de achterliggende ideologie van Expo 58. Twee films, gemaakt ter promotie en ter verantwoording van de wereldtentoonstelling bieden inzicht in de geest van de tijd. In hoofdstuk drie (drie films) staan we stil bij de voorbereidingswerken: bij de gigantische bouwwerf op de Expo-site, maar ook bij de infrastructuurwerken in de stad Brussel. In het centrale hoofdstuk "Promenade" bezoeken we de wereldtentoonstelling en laten we ons leiden door drie verschillende gidsen. Met de "epiloog", waarin we kort het woord verlenen aan de geestelijke vader van het Atomium André Waterkeyn, ronden we deze eerste verkenning af.

Voor meer analyse, duiding en achtergrond bij de wereldtentoonstelling van 1958 verwijs ik naar de vier bijdragen in het boekje bij deze dvd: Marc Reynebeau schetst daarin de maatschappelijke context van de jaren vijftig in België, Diane Hennebert doet het verhaal van de Expo, Rika Demets en Mil De Kooning bekijken de vormgevingsaspecten en in de laatste bijdrage gaat Johanna Kint dieper in op de verschillende films die u op de dvd vindt.

Mijn oprechte dank aan alle auteurs en aan alle andere medewerkers, aan de rechthebbenden van het filmmateriaal, aan de Koning Boudewijnstichting die deze dvd mogelijk heeft gemaakt, aan de Erfgoedcel Brussel voor haar steun en tenslotte aan de redactieploeg die deze dvd heeft vormgegeven: Grace Winter, Bruno Mestdagh, Francis Malfliet, Stefan Frank, Rika Devos, Mil De Kooning, Johanna Kint, Mieke Maes en Tim Van der Poel.

We hopen dat u onze fascinatie zal delen, niet alleen voor Expo 58, maar ook voor de magie van de bewegende beelden op deze schijf, die ons op een bijna fysieke manier terugvoeren naar een tijd en ruimte zoals die alleen nog bestaat in de kelders van de filmarchieven.

Erik Martens

Panorama - beelden uit België
(Paul Flon, 1959, 4')
Kort item uit een actualiteitenfilm van Paul Flon. Terugblik op Expo 58 met als centraal gegeven: het Atomium.

Brussel 58 – Humanisme
(Prod.
Prociné, 1957, 13')
Film zonder woorden uit 1957 waarin gesteld wordt dat Expo 58 zich in het verlengde bevindt van de grote wetenschappelijke en humanistische traditie die een aanvang neemt in de vroege Renaissance. Van Leonardo da Vinci naar de atoomtijd.

Brussel 58 – Voor een meer humane wereld
(Georges Baudouin, 1957, 15')
Expo 58 als platform voor de verbroedering van de volkeren. Film zonder woorden over de noodzaak van solidariteit tussen rijk en arm. De westerse landen moeten de ontwikkeling van de derde wereld ondersteunen en samen de strijd aangaan met armoede, oorlog en de vernietigende gevolgen van natuurrampen.

Expojournaal
(Frans Nauwelaerts, 1958, 12')
Compilatie van materiaal uit verschillende actualiteitenprogramma's, waarin diverse aspecten van de voorbereidingswerken aan bod komen: de fair-hostessen, prefab hotel voorzieningen, werfbezoeken (o.m. van Jayne Mansfield).

Ik heb het Atomium zien bouwen
(Gaston
Schoukens, 1958, 11')
De bouw van het Atomium, vanaf december 1956 tot april 1958, onafgewerkte documentaire van Gaston Schoukens. Ingekorte versie.

Operatie Brussel
(Jos Van Schoor, 1958, 6')

Ingekort overzicht van de vele infrastructuurwerken die uitgevoerd werden in Brussel naar aanleiding van Expo 58.

Een fantastisch weekend
(Gaston Schoukens, 1959,  64')

Het Brusselse echtpaar Martin bezoekt de Expo. Lange reportage gestoffeerd met kluchtige beschouwingen.

De familie Lefèvre bezoekt Expo 58 [“Expo Brussel 1958”]
(Maurice Lefèvre, 1958, 2')

Amateurbeelden in kleur van Maurice Lefèvre over het bezoek van de familie aan de Expo. Ingekorte montage.

Expojournaal
(Frans Nauwelaerts, 1958, 12')

Montage uit verschillende actualiteitenprogramma's die teruggeblikken op de openings- en slotceremonie van Expo 58.

Epilogue
(BRT,
1962, 2')
Twee interviewfragmenten, het eerste met componist Pieter Leemans, het tweede met ingenieur André Waterkeyn, uit een aflevering van het televisieprogramma “Echo” (21 april 1962, VRT-beeldarchief).

Taal Nederlands, Frans
Ondertiteling en navigatie Nederlands, Frans, Engels
Regio code PAL (region free)

dvd cover
Expo 5819 €
dvd image
dvd image
dvd image
dvd image
dvd image